جمعى از نويسندگان

285

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

نوه‌اش آيت اللّه مرعشى آموخته است . شمس الشرف خانم دختر علّامه حاج سيد محمد طباطبايى ، مؤلف كتاب مصباح در دعا مىباشد كه اين بزرگوار پسر عموى پدر علّامه طباطبائى ، صاحب تفسير الميزان وآثارى در حكمت وفلسفه است . « 1 » حاج سيد محمد فرزند آيت اللّه حاج سيد عبداللّه طباطبايى وايشان هم فرزند عالم جليل‌القدر حاج ميرزا يوسف طباطبايى است . « 2 » حاج ميرزا يوسف به سال 1167 ه - ق به دنيا آمد وتاريخ رحلتش را 1242 ه - ق نوشته‌اند . « 3 » ميرزا يوسف از مشاهير شاگردان وحيد بهبهانى و سيد شفتى مىباشد . او موفق گرديد از وحيد بهبهانى اجازه روايى و فقهى دريافت كند . مرحوم شيخ آقابزرگ تهرانى دو اجازه از آقاباقر بهبهانى جهت حاج ميرزا يوسف نقل مىكند . اول در پشت كتاب مدارك الاحكام به تاريخ جمعه پنجم شعبان 1172 ه . ق و دوم در پشت كتاب قواعد الاحكام به تاريخ جمادى الاول 1174 ه . ق . « 4 » مرحوم ابوالقاسم رفيعى مهرآبادى خاطرنشان ساخته است كه ميرزا يوسف در سال 1172 ه - ق از سيد شفتى اجازه‌اى دريافت نموده است « 5 » كه با توجه به سال تولد مرحوم سيد شفتى كه 1175 مىباشد ، خطاى مؤلف مورد اشاره آشكار مىگردد . « 6 » علّامه طباطبايى در رساله خطّى انساب آل سيد عبدالوهاب مىنويسد : « مرحوم حاج ميرزا يوسف ، مجتهد در عصر خويش و از جمله معارف تبريز به حساب مىآمد و بين علم و عمل را جمع كرده بود و به دعاوى حقوقى و شرعى مردم رسيدگى مىنمود . شب زنده‌دارى وپارسايى از خصال برجسته‌اش به‌شمار مىرفت وخاندان ايشان از زمان حيات تا اين زمان محل توجه مردم و مورد نذورات بوده‌اند . از آثار قلمى ميرزا يوسف مىتوان كتاب زهرالحساب ، رساله خراجيه ، رساله جهاديه ، رساله معجزه ورساله مسود الخدود فى بيان الحدود را نام برد » . « 7 » خاندان حاج ميرزا يوسف به فتاحى معروفند ، زيرا فرزندش مير فتاح « 8 » بود . در ايام زعامت ورياست دينى وى شهر تبريز مورد هجوم قواى روس گرديد . « 9 » از افراد معروف اين خانواده ، حاج ميرزا كاظم فرزند حاج ميرزا يوسف است كه مدتى نايب التوليه آستان قدس رضوى را عهده‌دار بود . فرزندان ميرزا كاظم عبارتند از دكتر سيد احمد امامى ، مدير مجله تندرست وصمد امامى كه در انتخابات دوره چهاردهم مجلس به عنوان عضو انجمن نظارت ، به اعمال خلاف قانون حزب توده اعتراض كرد . حاج ميرزا علىآقا قاضى فرزند مرحوم حاج ميرزا مهدى قاضى از اين خاندان است كه فرزند او دكتر سيد حسن قاضى طباطبايى از فضلا واستاد دانشكده ادبيات تبريز بود . « 10 »

--> ( 1 ) - همان ، ص 116 . ( 2 ) - تاريخ اولاد الاطهار ، محمدرضا طباطبايى ، ص 90 - 88 ؛ اعيان الشيعه ، سيد محسن امين ، ج 10 ، ص 318 . ( 3 ) - آتشكده اردستان ، ابوالقاسم رفيعى مهرآبادى ، بخش اول ، ص 176 . ( 4 ) - الذريعه ، ج‌اول ، ص 148 ، ج 5 ، ص 298 . ( 5 ) - آتشكده اردستان ، بخش اول ، ص 176 . ( 6 ) - بيان المفاخر ، سيد مصلح‌الدين مهدوى ، ج‌اول ، ص 494 . ( 7 ) - تاريخ اولاد الاطهار ، ص 83 ؛ الذريعه ، ج 5 ، ص 298 ؛ الذريعه ، ج 6 ، ص 298 . ( 8 ) - نك : الكرام البرره ، ج 2 ، ص 756 ذيل سيد عبدالفتاح تبريزى . ( 9 ) - وحيد بهبهانى ، على دوانى ، ص 231 . ( 10 ) - رجال آذربايجان در عصر مشروطيت ، مهدى مجتهدى ، ص 40 .